أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

58

قانون ( فارسى )

داده است . سوم ، حالتى كه در بخش جلو و عقب سر برجستگى نباشد و سر شبيه كره‌اى است كه درازا و پهنايش برابر است . جالينوس سرآمد طبيبان فرمايد : سرى كه ابعادش برابر است ، سهم لازم خود را نيز از درزها دريافت داشته است . سرى كه داراى شكل طبيعى است در طول يك درز و در عرض دو درز دارد ، ليكن در اينجا هم در عرض و هم در طول ، در هركدام يك درز دارد . درز عرضى از يك گوش‌تاگوش ديگر و درز طولى در جهت عمود بر آن قرار گرفته است و به شكل X مىباشد . اين دانشمند فرموده است : هرگز شكل غير طبيعى چهارمى براى سر وجود ندارد ، زيرا هر اندازه درازا كوتاهتر از پهنا آيد ، به همان نسبت محتويات مغز يا جسم مغز به كاستى مىگرايد كه با زندگى ناسازگار و با دقت تركيب ناهنجار است . وى فرمودهء بقراط « 83 » پيشرو اطبا را پسنديده است كه شكل سر را چهار حالت روا شمرده است و بس و تو نيز اين را بدان « 84 » . فصل سوم - تشريح استخوان‌هاى پائين‌تر از آهيانه « 85 » سر علاوه بر ( دو ) آهيانه ( پاريه‌تال ) داراى پنج استخوان است كه چهارتاى آن ( دوتمپورال ، يك فرونتال و يك اكسىپيتال ) مانند چهار ديواره و پنجمى ( اسفنوئيد ) بسان

--> ( 83 ) - بقراط ( Hippocrates ) ، طبيب يونانى ، در 460 قبل از ميلاد زاده شد . وى پايه - گذار علم طب بوده است و حوزه آن را از قلمرو خرافات و جادو جدا كرده است . ترمينولوژى پزشكى ما براستى از زمان بقراط شروع مىشود ، زيرا او اولين پزشكى بود كه اصطلاحات پزشكى را برشته تحرير درآورد . برخى از نوشته‌هايى كه به بقراط نسبت مىدهند از آن او نيست ، بلكه نوشته نويسندگان پيش از اوست . اين نوشته‌ها بيشتر مربوط مىشود به رژيم‌هاى غذايى ، بهداشت ، درمانهاى خارجى ، ورزش و خوابيدن و در آن بيماريها به حاد و مزمن و همه‌گير و تك‌گير و بدخيم و خوش‌خيم تقسيم شده‌اند . بقراط و پيروانش نظام « پاتولوژى خلطى » را تكميل نمودند . قسم‌نامه بقراط كه بوسيله پزشكان كهن اجرا مىشد ، هنوز مانند دو هزار سال پيش از آن استفاده مىشود . ( 84 ) - نسخه انگليسى : در ميان پزشكان كهن بقراط اولين پزشكى بود كه در مورد اشكال سر نظريه صحيح را ابراز كرد . وى اشكال جمجمه را چهار نوع ، شامل يك نوع طبيعى و سه نوع غير طبيعى تقسيم كرده است . ( 85 ) - نسخه انگليسى : ساير استخوانهاى جمجمه .